پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )

135

سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )

از اين بابت داده شد ، تن به قبول آن مىدهند ، و بايد در مقابل به آنان هديه يا انعامى داد كه در اين صورت مىپذيرند . روز جمعه ، چون ديروقت حركت كرديم و به‌علاوه جاده بسيار خراب و گل‌آلود و لغزان بود و عبور حيوانات واقعا با اشكال انجام مىشد ، موفق نشديم بيش از دو فرسنگ پيش‌روى كنيم و شب در دهكده‌اى ، كه در كوهپايه واقع شده و نام آن جيرود بود ، بار انداختيم . مردان اين دهكده همه در حوالى فرح‌آباد به امر شاه به كارهاى مختلف اشتغال داشتند ؛ و ما در خانهء بانويى ، به نام زهرا كه از جمال و كمال بهره داشت ، شب را به سر آورديم . در اين خانه نه تنها از محبت‌هاى او بهره‌مند شديم ، بلكه تمام زنان ده نيز به ديدن ما آمدند ؛ و بانو معانى كه هميشه براى اين گونه مواقع هدايا و تحف كوچكى ، كه نزد مردم اين صفحات بسيار عزيز و تازه است ، آماده دارد ، با آنان با كمال مهربانى رفتار كرد ، و به هر يك چيزى ، از جمله مقدارى حنا ، يا همان‌طور كه عطارهاى ما مىگويند « الحنا » ، هديه داد ؛ و بعد از شام ، از همگى درخواست كرد دست‌هاى خود را به افتخار صاحبخانه رنگ كنند ، زيرا عادت جمع شدن به دور هم و رنگ كردن دست‌ها با حنا ، ضمن صحبت در مشرق‌زمين ، مرسوم و علامت جشن و سرور و شادى است . رنگ كردن دست‌ها را با حنا به اصطلاح حنابندان مىگويند و با اين ماده كه برگ خشك و گردشدهء گياهى است ، تمام كف دست و پشت آن را تا مچ رنگ مىكنند و احيانا نقش‌هاى مختلفى به روى آن مىاندازند و معتقدند رنگ اين ماده دست را زيبا مىكند و از اثر صدمات وارده به آن مىكاهد . با حنا ، مو و ساير نقاط بدن را نيز رنگ مىكنند و در مشرق‌زمين اين عمل نشان زيبايى و در عين حال علامت خوشحالى و نشاط است . قبلا گرد را در آب خيس و از آن خميرى تهيه مىكنند و سپس اين خمير را روى دست يا آن قسمتى از بدن كه مايل‌اند رنگ شود ، قرار مىدهند و براى اين‌كه به خوبى در پوست نفوذ كند ، پارچه‌اى به دور آن مىبندند ؛ ولى چون خمير بايد مدتى روى دست بماند ، معمولا اين كار را شب بعد از شام ، موقع خوابيدن انجام مىدهند ، تا اولا وقت كافى براى رنگ شدن پوست باقى باشد و ثانيا شب ، بهتر مىتوان ناراحتى ناشى از ماندن اين ماده را در روى پوست متحمل شد ؛ زيرا غالبا لازم است براى اين‌كه كف دست رنگ شود ، خمير را در مشت بگيرند و ساعت‌ها به همين حالت باقى بمانند و انجام اين كار در روز ممكن نيست . برعكس اگر به اين حالت شب بخوابند ، فردا صبح كه از خواب برخيزند و پارچه را بردارند و خمير را كه خشك شده از دست يا هر محل ديگرى كه روى آن است بزدايند ، نتيجهء مطلوب حاصل شده و رنگ نارنجى روشنى به